{"id":461,"date":"2018-11-28T20:50:54","date_gmt":"2018-11-28T19:50:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/?p=461"},"modified":"2018-12-16T12:09:25","modified_gmt":"2018-12-16T11:09:25","slug":"mapuchegen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/2018\/11\/28\/mapuchegen\/","title":{"rendered":"Mapuchegen"},"content":{"rendered":"<p>Temucokoa den kide <a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/euskara\/hizkuntza-komunitateak\/maputxea\">maputxeari <\/a>zein abesti konpartitu nahi zuen galdetu diodanean hauxe izan da erakutsi didan lehena:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Armando Nahuelp\u00e1n - Mapuchengen (mapuche soy)\" width=\"584\" height=\"329\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xXS1_hl6Hek?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Abesti hau entzuten genuen bitartean letrak zer kontatzen duen azaldu dit, zein testuingurutik sortua den erakutsi ere. Txileko diktadura zela eta, erbestera joan behar izan zen Armando Nahuelp\u00e1n, AEBra, zehazki. Nahuelpanen moduan, beste maputxe eta txiletar askok ere ihes egin behar izan zuten, ordura artekoa atzean utzi. Allenderekin iritsitako ametsak Pinochet iritsi bezain pronto desagertu ziren.<\/p>\n<p>Kantua <em>mapuchegen<\/em> deitzen da, maputxea naiz, alegia, eta honela dio:<\/p>\n<blockquote><p>Mapuchegen<\/p>\n<p>kur\u00fc\u00f1am che<\/p>\n<p>kozk\u00fcllantu mew lleq\u00fcm<\/p>\n<p>kelu rayengelu<\/p>\n<p>\u00f1i piwkeyem<\/p>\n<p>\u00fclkantukey<\/p>\n<p>ayey ka g\u00fcmakey<\/p>\n<p>llazk\u00fcluw\u00fcn mew<\/p>\n<p>txekatulerpun<\/p>\n<p>ta \u00f1i mapu mew<\/p>\n<p>pu\u00f1ma wag\u00fclen<\/p>\n<p>pu\u00f1ma ant\u00fc<\/p>\n<p>kozk\u00fcllantu mew<\/p>\n<p>l\u00fcq ka kel\u00fc<\/p>\n<p>fillke ant\u00fc<\/p>\n<p>rakizuamken<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p>Euskaraz:<\/p>\n<blockquote><p>Maputxea naiz<\/p>\n<p>Kuri\u00f1angoa<\/p>\n<p>Copihuez inguratuta jaio nintzen<\/p>\n<p>lore gorridunekoak ziren<\/p>\n<p>Nire bihotzak<\/p>\n<p>kantu egiten du<\/p>\n<p>baita barre eta negar ere<\/p>\n<p>nire tristurarekin<\/p>\n<p>oinez noa<\/p>\n<p>nire territorioan zehar<\/p>\n<p>izarraren parean<\/p>\n<p>eguzkiaren parean<\/p>\n<p>Copihue<\/p>\n<p>zuri eta gorria<\/p>\n<p>egunero<\/p>\n<p>pentsatzen dut<\/p><\/blockquote>\n<p><em>Mapuche<\/em> hitza <em>mapu, <\/em>lurra, eta <em>che,<\/em> jende, hitzetatik dator; hau da, maputxeak lurraren jendea lirake, hortaz<em>.\u00a0<\/em>Hizkuntza <em>mapuzugun<\/em> da, lurraren hizketa litzatekeena. Euren identitatea lurraren eta lurraldetasunarekiko harremanean erakita dago, estuki. Honela ere uler dezakegu maputxeentzat Copihue zuhaitzak duen zentzua. Nahuelpanek ere <em>\u00fcl <\/em>(kantu) honetan agerian uzten du Copihueak beretzat duen zentzua.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temucokoa den kide maputxeari zein abesti konpartitu nahi zuen galdetu diodanean hauxe izan da erakutsi didan lehena: Abesti hau entzuten genuen bitartean letrak zer kontatzen duen azaldu dit, zein testuingurutik sortua den erakutsi ere. Txileko diktadura zela eta, erbestera joan &hellip; <a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/2018\/11\/28\/mapuchegen\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/461"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=461"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":503,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/461\/revisions\/503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/hizkuntza-biziberritzeko-estrategiak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}