{"id":970,"date":"2017-06-17T18:28:24","date_gmt":"2017-06-17T18:28:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/?p=970"},"modified":"2017-06-19T08:12:07","modified_gmt":"2017-06-19T08:12:07","slug":"rol-soziolinguistikoak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2017\/06\/17\/rol-soziolinguistikoak\/","title":{"rendered":"Rol soziolinguistikoak"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/00001.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-977\" src=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/00001.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"498\" srcset=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/00001.jpg 750w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/00001-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/00001-452x300.jpg 452w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/a>EGIAN zein LASARTE-ORIAN <strong>\u201cahobizi\u201d<\/strong> eta <strong>\u201cbelarriprest\u201d<\/strong> rolak sortu zituzten, ekimenari forma emateko eta jendearen konpromisoa bideratzeko. &#8220;Ahobiziek\u201d bi konpromiso hartu zituzten: batetik<strong>, euskara ulertzen duenari dena euskaraz egitea<\/strong>, eta bestetik ezezagunari <strong>lehenengo hitza euskaraz<\/strong> egitea. \u201cBelarriprestek\u201d haiei euskaraz egitea ondo hartuko zutela adierazten zituzten.<\/p>\n<p>Urte pare bat dira Natxo Sorolla irakasleak tesia argitaratu zuenetik: <em>Tria de llenguas i rols socioling\u00fc\u00edstics a la Franja des de la perspectiva de l\u2019an\u00e0lisi de xarxes socials<\/em>. Bertan hiru gako lantzen ditu: <strong>harreman-sareak, hizkuntza-hautuak<\/strong> eta <strong>rol soziolinguistikoak.<\/strong> Azken horietaz jardungo dut hemen.<\/p>\n<p>Rol sozialak gizartean\u00a0parte hartzeko modu egituratuak dira, normen bidez arautuak. Rol soziolinguistikoak ere horixe dira: hizkuntza portaeran oinarritzen diren rolak dira, eta pertsona bakoitzarengandik\u00a0zer espero daitekeen arautzen dute. Tesian zazpi rol soziolinguistiko\u00a0ageri dira:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Katalan hiztun zorrotza (A)<\/strong>: Katalanari eusten dio. Elkarrizketa elebiduna nahiago du, gaztelerara makurtzea baino.<\/li>\n<li><strong>Katalan hiztun zorrotza (B)<\/strong>: Elkarrizketa elebidunak ez ditu gustukoak, baina bestelako estrategiak erabiltzen ditu gaztelaniaz ez egiteko.<\/li>\n<li><strong>Katalan hiztun hibridoa (C)<\/strong>: Katalana nahiago du, baina gaztelania erabiltzeko prest dago.<\/li>\n<li><strong>Hibrido berdinkideak (D)<\/strong>: Ez du preferentziarik adierazten. Neutroak omen dira. Diskurtso anbiguoak eta anbibalenteak darabiltzate.<\/li>\n<li><strong>Gaztelaniazko hiztun hibridoa (E<\/strong>): Gaztelania nahiago du, baina katalana erabiltzeko prest dago.<\/li>\n<li><strong>Gaztelaniazko hiztun zorrotza (F)<\/strong>: Ez\u00a0ditu elkarrizketa elebidunak gustutkoak, baina bestelako estrategiak erabiltzen ditu katalana ez erabiltzeko.<\/li>\n<li><strong>Gaztelaniazko hiztun zorrotza (G)<\/strong>: elkarrizketa elebidunak nahiago ditu, katalanara igarotzea baino.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Howard Giles-ek\u00a0<strong>egokitze komunikatiboaren teoria<\/strong> sortu zuen 1973an.\u00a0Horren arabera, hiztunek egoera bakoitzean hizkuntza bat ala bestea hautatu egiten dute, besteen aurrean inpresio jakin bat emateko. Bi joera izan ohi dira: <strong>konbergentea<\/strong> eta <strong>dibergentea<\/strong>. Lehenak taldeko <strong>partaidetasuna<\/strong> adierazten du; bigarrenak, berriz, <strong>ezberdindu nahia<\/strong>.<\/p>\n<p>Hortik abiatuta, Sorollak eredu sinplifikatu bat landu du bere tesirako. Bertan\u00a0lau rol soziolinguistiko erabiltzen ditu:<\/p>\n<ul>\n<li>Katalan <strong>hiztun\u00a0euslea<\/strong>: katalana erabiltzen du gainontzeko guztiekin<\/li>\n<li>Katalan <strong>hiztun konbergentea<\/strong>: katalana egiten du, baina soilik katalan hiztunekin<\/li>\n<li>Gaztelaniazko <strong>hiztun konbergentea<\/strong>: gaztelania erabiltzen du soilik gaztelaniazko hiztunekin<\/li>\n<li>Gaztelaniazko <strong>hiztun euslea<\/strong>: gaztelania erabiltzen du gainontzeko talde guztiekin<\/li>\n<\/ul>\n<p>Horiek horrela, honako hau da espero daitekeena, rol ezberdinek inteaktuatzen dutenean:<a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-982\" src=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura.png\" alt=\"\" width=\"1067\" height=\"327\" srcset=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura.png 1067w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura-300x92.png 300w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura-768x235.png 768w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura-1024x314.png 1024w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2017\/06\/figura-500x153.png 500w\" sizes=\"(max-width: 1067px) 100vw, 1067px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Natxo Sorallak Franjan egin du bere azterketa: 15 ikastetxetako 18 gelatan; 245 ikaslerekin orotara. Jaso dituen datuen arabera, ikasle horien<strong> herena katalan hiztunak<\/strong> dira\u00a0(<strong>% 14,9 eusleak<\/strong> eta <strong>%19,4 konbergenteak<\/strong>); <strong>% 9,9 gaztelaniazko hiztun konbergenteak<\/strong> dira; eta <strong>% 55,8 gaztelaniazko hiztun eusleak<\/strong>. Aldaketa soziolinguistiko larria antzeman du, katalanaren oreka soziolinguistikoa kolokan jarri duena: <strong>familiatik katalan hiztunak diren ikasleen laurdenak gaztelaniazko rolak jokatzen dituzte<\/strong>. <strong>Familia elebidunetako <\/strong>ikasleen artean, <strong>bi heren dira<\/strong> gaztelaniazko rolak jokatzen dituztenak (kasu gehienetan, gainera, gaztelaniazko hiztun eusleak).<\/p>\n<p>Ikerketa\u00a0interesgarria da, erabiltzen duen metodologiagatik. Sorollak defendatzen du <strong>herrialde katalanetan\u00a0hizkuntza-hautua solaskidearen arabera egiten dela, eta ez, Fishmanek zioen moduan,\u00a0jardun-esparruen arabera<\/strong>.\u00a0Horregatik<strong> harreman-sareak ikertzearen garrantzia<\/strong> aldarrikatzen du.<\/p>\n<p>Hemen eskuratu daiteke:\u00a0<a href=\"http:\/\/diposit.ub.edu\/dspace\/handle\/2445\/97620\">http:\/\/diposit.ub.edu\/dspace\/handle\/2445\/97620<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EGIAN zein LASARTE-ORIAN \u201cahobizi\u201d eta \u201cbelarriprest\u201d rolak sortu zituzten, ekimenari forma emateko eta jendearen konpromisoa bideratzeko. &#8220;Ahobiziek\u201d bi konpromiso hartu zituzten: batetik, euskara ulertzen duenari dena euskaraz egitea, eta bestetik ezezagunari lehenengo hitza euskaraz egitea. \u201cBelarriprestek\u201d haiei euskaraz egitea ondo &hellip; <a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2017\/06\/17\/rol-soziolinguistikoak\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[100,109,110,21,108],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/970"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=970"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":991,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/970\/revisions\/991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}