{"id":763,"date":"2016-10-15T09:50:00","date_gmt":"2016-10-15T09:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/?p=763"},"modified":"2016-10-22T04:37:57","modified_gmt":"2016-10-22T04:37:57","slug":"gary-snyder-eta-hizkuntzen-ekologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2016\/10\/15\/gary-snyder-eta-hizkuntzen-ekologia\/","title":{"rendered":"Gary Snyder eta hizkuntzen ekologia"},"content":{"rendered":"

\"Portada-La-Pr\u00e1ctica-de-los-Salvaje1\"<\/a>JACK KEROUACK idazleak The Dharma Bums (Los Vagabundos del Dharma)<\/em> idatzi zuen 1958.\u00a0urtean. Liburuak badu eszena bat, niri oso oso gertukoa\u00a0egiten zaidana:\u00a0\u00a0bi protagonistak menditik behera jaisten ari dira arrapaladan. Ziur nago oso irudi ezaguna egiten zaizuela. Harri solteen artean saltoka, aldapan behera eta ordubeteko bidea\u00a0minutu gutxitan desegin.<\/p>\n

Jack Kerouack-ek honela kontatzen du:<\/p>\n

Jazzaren\u00a0abiadura hartu zuen denak. Gora\u00a0begiratu, eta Japhy ikusi nuen mendian behera korrika. Bost metroko jauziak ematen zituen eta lurra hartzen zuen orpoen gainean. Bitartean oihu\u00a0egiten zuen. Gaixoa ni! Orduan\u00a0ulertu nuen mendi batetik\u00a0ez dagoela erortzerik. Neu ere maldan behera hasi nintzen bere atzetik, salto eta jauzi. Bost minutuan \u00a0jaitsi ginen, ahuntzen moduan edo bi txinatar txororen gisan \/….\/ Oihu batean, laku ertzera iritsi nintzen, zapatilen orpoa lokatzetan tinkatu, eta han geratu nintzen;\u00a0bizipozez.\u00a0\u2014A, Japhy, oraingoan ere ikasgai ederra erakutsi didazu: ez dago mendi batetik erortzerik! \u2014Halaxe dio esaera zaharrak: “Mendi baten gailurrera iristen zarenean, igotzen jarraitu, Smith”.<\/p><\/blockquote>\n

Liburua biografikoa da neurri handi batean. Jack Kerouack da narratzailea. Japhy-ren atzean Gary Snyder<\/strong>\u00a0dago. Snyder Estatu Batuetako kontrakulturaren ikono bat da: idazlea, poeta, itzultzailea, hizlaria eta aktibista. Ez dut bere testuen euskarazko itzulpenik\u00a0aurkitu.<\/p>\n

Berriki “La practica de lo Salvaje”<\/em> liburua argitaratu da. Ingelesezko bertsioa 1990koa da… Orain dela 26 urte idatzia da, eta, oraindik ere, oso gaurkoa egiten zait. Liburuak hainbat\u00a0gogoetagai ditu: ekologia, kontzientzia, natura, lurra, espiritualitatea,\u00a0hartz batekin ezkondu zen emakumearen istorioa, eta pasartetxo bat\u00a0gorde du,\u00a0hizkuntzaren ekologiaz jarduteko:<\/p>\n

\n

Hizkuntzaren ekologiaz hitz egiteko, lehen lehenik onartu behar dugu hiztun bakoitzaren baitan\u00a0errepertorio zabal bat bizi dela: kodeak, dialektoak, soziolektoak…\u00a0baita familia ezberdinetako hizkuntzak ere, batzuetan. John Gumperz irakasleak (1964) \u00a0Indiako herri baten egoera tipikoa deskribatzen du: bertako gehienek lekuan lekuko dialektoak dituzte lehen hizkuntza. Intokableen kastako pertsona batzuk, ordea, hizkuntza propioak dituzte. Horrez gain, hainbat\u00a0aldaera\u00a0dago, mailaren arabera. Bertoko dialektoaren aldaera bat erabiltzen da inguruko azoketan saltzaileekin negoziatzeko. Erlijioso aszetekin\u00a0beste aldaera bat erabiltzen\u00a0da… Litekeena da Khrisha gurtzen duten ibiltari aszetekin braj bhasa hizkuntza erabiltzea, eta Rama gurtzen dutenekin avadhi erabiltzea. Hindi estandarra\u00a0erabiltzen da\u00a0kanpotar ikasiekin hitz egiteko; urdua, ordea, negozioetarako edota\u00a0musulman ikasiekin hitz egiteko. Jende eskolatuak\u00a0ingelesa hitz egiten du, eta beste batzuek sanskritoa\u00a0ere bai. Hizkuntzen eta aldaeren nahasketa hori lekuan lekukoa da, baita erabat naturala. Hau da, lekuan lekuko\u00a0naturan sustraitua dago. Leku batetik bestera aldatzen\u00a0da, jakina; baina \u2014neurri batean\u2014 berdina da mundu osoan.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Izenburu bera duen dokumental\u00a0bat egin\u00a0berri dute:\u00a0“The Practice of the Wild”<\/em><\/strong>. Gustura ikusiko dut.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

JACK KEROUACK idazleak The Dharma Bums (Los Vagabundos del Dharma) idatzi zuen 1958.\u00a0urtean. Liburuak badu eszena bat, niri oso oso gertukoa\u00a0egiten zaidana:\u00a0\u00a0bi protagonistak menditik behera jaisten ari dira arrapaladan. Ziur nago oso irudi ezaguna egiten zaizuela. Harri solteen artean saltoka, … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[86,30,57],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=763"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":779,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/763\/revisions\/779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}