{"id":716,"date":"2016-10-31T12:22:18","date_gmt":"2016-10-31T12:22:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/?p=716"},"modified":"2016-11-12T08:09:49","modified_gmt":"2016-11-12T08:09:49","slug":"kolonialismo-linguistikoa-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2016\/10\/31\/kolonialismo-linguistikoa-1\/","title":{"rendered":"Kolonialismo linguistikoa (bat)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2016\/10\/hizkuntz_borroka_euskal_her.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-784 size-medium\" src=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2016\/10\/hizkuntz_borroka_euskal_her-210x300.jpg\" alt=\"hizkuntz_borroka_euskal_her\" width=\"210\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2016\/10\/hizkuntz_borroka_euskal_her-210x300.jpg 210w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2016\/10\/hizkuntz_borroka_euskal_her.jpg 350w\" sizes=\"(max-width: 210px) 100vw, 210px\" \/><\/a>HIZNET IKASTAROKO\u00a0LAN BATEAN (<a href=\"http:\/\/hiznet.asmoz.org\/index.php\/ikerketa-lanak\"><em>Be\u00f1at Garaio: ba al dago euskararen gatazkarik?<\/em><\/a>)\u00a0Ninyoles-en aipu bat irakurri dut: <em><strong>\u201cpara comprender el conflicto ling\u00fc\u00edstico en cualquier sociedad hist\u00f3rica debemos acudir al conocimiento de su g\u00e9nesis\u201d<\/strong>.<\/em> Hizkuntzaren historia soziala aztertzeak\u00a0badu horretatik asko: memoria-ariketa bat da, beharrezko bezain osasungarria.<strong> Ordezkapen prozesua, kolonialismo linguistikoa, glotofagia<\/strong>&#8230; kontzeptu erabilgarriak eta eraginkorrak izan dira euskararen soziolinguistikan, honezkero &#8220;erosoak&#8221; ez badira ere.<\/p>\n<p>Kolonialismo linguistikoaz 70eko hamarkadako bi erreferentzia aurkitu ditut Euskaltzaindiaren web orrian: <strong>Hizkuntz Borroka Euskal Herrian<\/strong> liburuan lehena, eta 78ko artikulu bat <strong>Anaitasuna<\/strong> aldizkarian, Goierriko euskal eskolek sinatutakoa. Interesgarriak iruditu zaizkit eta horien aipua hona ekartzea pentsatu dut.<\/p>\n<p>Hizkuntz Borroka Euskal Herrian liburuak SIADECOren sinadura du. Garai hartan, Euskaltzaindiak eskatuta,<strong> &#8220;Euskararen Soziolinguistika Azterketa&#8221;<\/strong> egin zuen Siadecok. Sanchez Carri\u00f3n (Txepetx) eta I\u00f1aki Larra\u00f1aga hor arituko ziren, ziur aski. Handik gutxira, ikerketa horren laburpena argitaratu zen liburu formatuan:\u00a0<b>Hizkuntz Borroka Euskal Herrian<\/b>. Han, hizkuntza\u00a0ordezkapenari buruzko ibilbideari errepasoa eman ondoren, zenbait ondorio atera\u00a0zituzten:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>Espainiako indar zentralak etapaz-etapako eta luzera handiko kolonialismo linguistikoa ezarri du, gaztelaniaz, beste hizkuntzekiko.<\/li>\n<li>Kolonialismo linguistiko hau Austriekin hasi zen, Borboiekin zorroztu, eta diktadura frankistaz izan du adierazpiderik basatiena.<\/li>\n<li>Bizi ditugun postfrankismoko garai hauetan, Estatu espainolak hasitako polit\u00edka linguistikoak ez du euskaldunon errotiko problema kulturalaren larritasuna kontutan hartzen; eta, beraz, ez da errealista. Badirudi emaitza berdinak lortuko dituen taktika berrien bila dabiltzala: gaztelaniaren hegemonia eta euskararen ezinbesteko heriotz pausatua, komunikabide-hizkuntzen arloan.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>Bigarren testua oso bestelakoa da.\u00a01978ko urrian argitaratu zen \u00a0<strong>Hizkuntz kolonizapena <\/strong>izenburuarekin\u00a0eta euskara lantzera eta erabiltzera deitzeko manifestu baten formatua zuen.\u00a0Hona zenbait pasarte:<\/p>\n<blockquote>\n<p dir=\"ltr\"><span lang=\"eu-ES\" xml:lang=\"eu-ES\">Hizkuntzaren arloan gure egoera hizkuntz kolonialismoaren ondorio bat dela esatearekin, berealdiko aurkikunde bat egin bagenu bezala, gure hartan gelditzen gara, eta kolonizatzaileen hizkuntza erabiltzen dugu: espainola nahiz frantsesa. Eta hor dago kakoa. Hor dago gure okerra. \/&#8230;\/\u00a0<\/span><span lang=\"eu-ES\" xml:lang=\"eu-ES\">Hizkuntz kolonialismoa borrokatzeko, edozein eratako kolonialismoa bezalaxe, ez dago bide bat besterik: kolonizatuen konzientzia esnatuz, kolonizatua dagoen herriko balioak indartu eta berbiztu\u00a0<\/span>\/<span lang=\"eu-ES\" xml:lang=\"eu-ES\">&#8230;\/\u00a0<\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span lang=\"eu-ES\" xml:lang=\"eu-ES\">Hona bada. Hizkuntz kolonialismoaren sare maltzur horietatik libratzeko bide bakarra: geure hizkuntza erabiltzea hizketan, idaztean, irakurtzean; geure hizkuntza, euskara, erabili nonahi eta beti etxean, kalean, lantokian, jolasean, kiroletan&#8230;\u00a0<\/span><span lang=\"eu-ES\" xml:lang=\"eu-ES\">Bestetik, euskara erabil erazi Administralgoan, Eskolan, Komunikabideetan, Zerbitzu publiko eta pribatu guztietan.<\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><span lang=\"eu-ES\" xml:lang=\"eu-ES\">Horrela bakarrik hautsi ahal izango ditugu kolonialismoaren katemaila maltzur horik.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Testu biak Euskaltzaindiaren web orrian eskuratu daitezke:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/dok\/iker_jagon_tegiak\/6820.pdf\">Hizkuntz Borroka Euskal Herrian<\/a>\u00a0(pdf)<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.eus\/dok\/iker_jagon_tegiak\/anaitasuna\/html\/369.html\">Hizkuntz kolonizapena<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HIZNET IKASTAROKO\u00a0LAN BATEAN (Be\u00f1at Garaio: ba al dago euskararen gatazkarik?)\u00a0Ninyoles-en aipu bat irakurri dut: \u201cpara comprender el conflicto ling\u00fc\u00edstico en cualquier sociedad hist\u00f3rica debemos acudir al conocimiento de su g\u00e9nesis\u201d. Hizkuntzaren historia soziala aztertzeak\u00a0badu horretatik asko: memoria-ariketa bat da, beharrezko &hellip; <a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2016\/10\/31\/kolonialismo-linguistikoa-1\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[35,88,87],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/716"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=716"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":801,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/716\/revisions\/801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}