{"id":1591,"date":"2018-11-13T04:19:53","date_gmt":"2018-11-13T04:19:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/?p=1591"},"modified":"2018-12-05T06:07:23","modified_gmt":"2018-12-05T06:07:23","slug":"hizkuntzaren-kultura-eraiki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2018\/11\/13\/hizkuntzaren-kultura-eraiki\/","title":{"rendered":"Hizkuntzaren kultura eraiki"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2018\/11\/converse-1459200_640.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1604 alignright\" src=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2018\/11\/converse-1459200_640-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"306\" height=\"204\" srcset=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2018\/11\/converse-1459200_640-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2018\/11\/converse-1459200_640-451x300.jpg 451w, https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2018\/11\/converse-1459200_640.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 306px) 100vw, 306px\" \/><\/a>OSO BEREZIA da kognizioaren eta diskurtsoaren arteko erlazioa. Harreman zirkularra da: kognizioak \u2014ikuskerak, alegia\u2014 diskurtsoa baldintzaten du, eta diskurtsoak kognizioa. Gainera, beste ezeren gainetik kognizioa fenomeno soziala denez, erlazioa hiruki baten moduan ageri izan da sarri: <strong>kognizioa, gizartea eta diskurtsoa<\/strong>. Modu sinple (baina inkonpleto) batean esateagatik: <strong>gauzak nolakoak diren, gauzak nola pertzibitzen ditugun eta gauzak gure buruari nola kontatzen dizkiogun<\/strong>.<\/p>\n<p>Euskarari buruzko diskurtsoaz ari garenean ere, iruditzen zait oso begi-bistan izan beharreko ikuspegia dela:<\/p>\n<ul>\n<li>Lakoff eta enparauen planteamendutik abiatuta, Mtz de Lunak <strong>FRAMING<\/strong> deitu izan dio erlazio horri. Euskararen kasua aztertu du eta euskal gizartean nagusi diren &#8220;markoak&#8221; identifikatu (aldarrikatzailea eta uzkurra). Ondoren, diskurtso berri baterako oinarriak proposatu ditu. <a href=\"https:\/\/zuzeu.eus\/kultura\/euskararen-inguruko-diskurtso-berria-landu-behar-da\/\">Hemen<\/a>.<\/li>\n<li>Lorea Agirrek\u00a0<strong>euskararen ekibalentzia-katearen ideia<\/strong> erabili izan du: euskarari zein ideia edo zein hitz lotzen diogun. Euskara entzun eta zeintzuk balore, ideia eta erreferente pizten zaizkigun&#8230; horixe da ekibalentzia-katea.<\/li>\n<li>Van Dijk hizkuntzalariak askotxo teorizatu du kognizioa-gizartea-diskurtsoa loturaz, eta \u2014azken buruan\u2014 <strong>ideologiaz<\/strong> hitz egiten amaitu zen, bere ustez, ideologia horixe baita: kognizio sistema partekatu bat.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Jone Miren Hernandezek<\/strong>, antropologoa den heinean, <strong>kulturaz<\/strong> hitz egitea nahiago du. <strong><a href=\"http:\/\/www.ogasun.ejgv.euskadi.eus\/r51-catpub\/es\/k75aWebPublicacionesWar\/k75aObtenerPublicacionDigitalServlet?R01HNoPortal=true&amp;N_LIBR=051908&amp;N_EDIC=0001&amp;C_IDIOM=eu&amp;FORMATO=.pdf\">&#8220;Gu gazteok&#8221; (pdf)<\/a><\/strong> lanean honela dio:<\/p>\n<blockquote><p>Hiztun berrien belaunaldi bat sortu dugu, euskara ikasi dute eta euskararen (hizkuntzaren) kulturan sozializatu dira. Baina ez dakigu euskarak eta euskararen kulturak gazteei zer eskaintzen dien, edo nola artikulatzen \/ txertatzen duten kultura hori beraien gazte izaeretan.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ideia interesgarria iruditzen zait. Sakondu beharrekoa&#8230;. Litekeena da kontu terminologiko hutsa izatea, baina atsegingarriago egiten zait euskararen kulturaz hitz egitea, diskurtsoaz, framingez edo prestigioz hitz egitea baino. Jone Mirenen ustez, <strong>sarri hitz egin izan da euskal kulturari buruz, baina gutxi edo batere ez\u00a0hizkuntzek sortzen duten edota hizkuntzen bitartez sortzen eta garatzen den kulturari buruz.<\/strong><\/p>\n<p>Jone Mirenek hizkuntzaren hiru dimentsio proposatzen ditu hizkuntzaren gaineko kultura bat eraikitzeko: <strong>materiala<\/strong>, <strong>kolektiboa<\/strong> eta <strong>ideologikoa<\/strong>. Haren ustez, hiru dimentsio horiek behar-beharrezkoak dira euskararekiko atxikimendua (jarrera, motibazioa\u2026) garatzeko:<\/p>\n<blockquote><p>a)<strong> korpus bat<\/strong>, erreferente materialak, fisikoak eta gorpuztuak (literatura, kantak, hiztegiak, gramatika bat, <em>Euskaraz bizi nahi dut<\/em> afixa, Korrika, euskaltegiak, euskara irakasleak, bertsolariak, eta abar);<\/p>\n<p>b) <strong>talde, gune edo komunitate ezberdinak<\/strong> zeinetan hizkuntz harremanak gauzatzen diren (mintzalagunak, euskara elkarteak, hezkuntza komunitateak, ikasleak, lankideak, dendariak, tabernariak, seme-alabak, eta abar luze bat)<\/p>\n<p>c) \u00a0<strong>ideiak, irudikapenak, argudioak,<\/strong> metaforak hizkuntzaren inguruko diskurtsoa(k) osatuko dutenak (maitagarria, nirea, gurea, praktikoa edo pragmatikoa, politikoa, negozioa, sexista, beharrezkoa, etxekoa, eta horrelakoak).<\/p><\/blockquote>\n<p>Hiru dimentsio horiek osatuko lukete hizkuntzaren kultura. Ikuspegi interesgarria iruditzen zait, orain arteko perspektibak integratu eta osatu egiten dituelako. Gazteei buruz ari delarik, Jone Mirenek <strong>&#8220;euskararen kulturari erreparatzeko beharra eta euskararen kultura erreparatzeko beharra&#8221;<\/strong> aldarrikatu izan du. Harek esan bezala, aztertu beharra dago &#8220;euskarak eta euskararen kulturak gazteei zer eskaintzen dien&#8221; eta, beharrezkoa bada, aukera eman euren errealitatera egokitu dezaten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OSO BEREZIA da kognizioaren eta diskurtsoaren arteko erlazioa. Harreman zirkularra da: kognizioak \u2014ikuskerak, alegia\u2014 diskurtsoa baldintzaten du, eta diskurtsoak kognizioa. Gainera, beste ezeren gainetik kognizioa fenomeno soziala denez, erlazioa hiruki baten moduan ageri izan da sarri: kognizioa, gizartea eta diskurtsoa. &hellip; <a href=\"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/2018\/11\/13\/hizkuntzaren-kultura-eraiki\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1591"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1616,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1591\/revisions\/1616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.garabide.eus\/blogak\/allartean\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}