Proiektuak

Kolonbiako Nasa herriaren diplomatura

DIPLOMATURAREN EGITURA

Izen osoa “Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Diplomatura Nasa komunitatean aplikatuta” du ikastaroak eta erantzun nahi die Toribioko (Cauca, Kolonbia) nasa komunitateak berak identifikatutako formazio beharrei. Kolonbiako Cauca eskualdean nasa herria biziberritze kultural eta linguistikoan murgildu da bete-betean, eta herri-identitatea sendotuta aurre egin nahi diote jendarte indigenek pairatu izan dituzten marjinazioari, pobreziari eta deserrotze-egoerei. Eta hala dute jasoa beren plangintza estrategikoetan, bereziki Cauca eskualdean. Testuinguru horretan kokatzen da Toribio inguruko komunitate nasako eragile kulturalen formazio estrategikoaren premia, Garabideri helarazi zaiona. Hain zuzen ere, behar horri erantzuten dio 60 hizkuntza sustatzaile (30 gizonezko eta 30 emakumezko) ekitate eta jasangarritasun koordenatuetan ahalduntzera bideratutako 10 asteko formazio saio hau, urte beteko proiektuaren baitan kokatzen dena.

Egiturari dagokionez, guztira 8 modulu biltzen ditu Diplomaturak, astez-aste, asteburuetan aurrera eramango direnak honako ordenari jarraiki:

1. modulua: Soziolinguistika

Ekainak 9-10. Irakasleak: Adonias Perdomo (kolonbiako nasa), Julen Larrañaga eta Andoni Barreña (euskaldunak)

2. modulua: Kultur ekoizpena

Ekainak 16-17. Irakasleak: Aldemar Quiguanas, Sady Cometa, Dionoisio Largo, Carlos Ruda (kolonbiako nasak) eta Mikel Mendizabal (euskalduna).

3. modulua: Alfabetizazioa 

Ekainak 23-24 eta ekainak 30-uztailak 1. Irakasleak: Aldemar Quiguanas, Sady Cometa, Dionoisio Largo, Carlos Ruda (kolonbiako nasak) eta Mikel Mendizabal (euskalduna).

4. modulua: Helduei hizkuntza irakasteko metodologia

Uztailak 7-8 eta 14-15. Irakasleak: Ladu As'kwe, Tauriono Cometa (kolonbiako nasak), Ane Ortega eta Arkaitz Zarraga (euskaldunak).

5. modulua: Hizkuntza eta generoa 

Uztailak 21-22. Irakasleak: Ana Maria Ramos (kolobiako nasa) eta Paolina Vercoutere (Ekuadorreko kitxua).

6. modulua: Hegoko esperientziak 

Uztailak 28-29 eta abuztuak 4-5. Irakasleak: Elizabeth Nuñez (maputxea) eta María Yamberla (Ekuadorreko kitxua).

7. modulua: Hezkuntza 

Uztailak 28-29 eta abuztuak 4-5Irakasleak: Rosa Elizburu (euskalduna), Rosa Mintegi (euskalduna), Candelaria Ramos (kolonbiako nasa), Adolfo Vxtnus (kolonbiako nasa).

8. modulua: Hizkuntza plangintza 

Abuztuak 11-12. Irakasleak: Diego Yatakwe eta Fernando Huino (kolonbiako nasak).

 

DIPLOMATURAREN JARRAIPENA

Nasa komunitatean gertatzen ari dena, modulo bakoitzean lantzen ari dena eta, oro har, elkarlan honek pizten dituen argiak zabaltzeko hementxe izango dugu zita. Diplomaturak iraun bitartean bi astetik behin, astelehenero, bertako kronikak argitaratuz joango gara gure webgunean. Nasak, euskaldunak eta beste komunitateetako irakasleak, zein ikasleak izango dira gure kronikalariak. Facebook eta Twitter bidez ere caucatik datozen berriak zabalduko ditugu. Orain arteko kronikak hemen daude irakurgai:

 

Horrez gain, bideo hau osatu du Ikhzun Fredy Julicue nasak:

 

BALIABIDE DIDAKTIKOAK

Diplomaturaren zehar sortutako material didaktikoak edonoren eskura hemen:

Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastaroa

Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastaroa Garabidek gauzatzen duen formazio proiekturik garrantzitsuena da, eta baita hizkuntzen berreskurapen arloan munduan egiten den bakarrenetarikoa ere.

Mondragon Unibertsitateko HUHEZI fakultatearekin batera antolatzen dugun formazio hau erakundeen arteko harreman estrategikoak indartu eta etorkizunean garatu ahal izango diren proiektuen oinarriak ezartzea ahalbidetzen duen formazio proiektu bat da, hizkuntza berreskurapenaren inguruan lanean ari diren herri indigenetako erakundeak indartzera bideratuta dagoena. Funtsean, euskal esperientziaren eta hizkuntzaren berreskurapenerako gakoen gaineko formazioa eskaintzen zaie munduko hizkuntza komunitate gutxituetako ordezkariei, ondoren beraiek euren prozesuaren protagonista izan daitezen.

Aditu Ikastaroa inflexio puntu garrantzitsu bat izan da Garabideren ibilbidean, izan ere, ezagutza teorikoak eta euskararen berreskurapen prozesua bultzatzeko arlo desberdinetan sortu diren proiektu eta esperientzia praktikoen in situ ezagutza konbinatzen dituen unibertsitate mailako titulu homologatu bat eskaini ahal izan dugu.

[Blogean hirugarren edizioaren jarraipena]

Bidaide programa

Bidaide Programa jatorrizko hiztun komunitateak garatzeko lankidetza programa integratua da, hizkuntza plangintza integral bat egitetik abiatzen dena.

Munduko jatorrizko hiztun komunitateetan hizkuntzaren berreskurapena lantzen ari diren gizarte erakunde, pertsona, eragile publiko eta sozialen eta euskalgintzako erakundeen edo euskalgintzaren esperientzia pilatu dutenen arteko elkarlan zubia eraikitzea da programa honen helburua, Garabide bitartekari delarik.

Ezaugarriak:

-Bidaidetza kontzeptuan oinarritutako sistema da, herrien esperientziak partekatzean oinarritutako lankidetza sistema berria.

-Euskal Herriaren esperientziatik hizkuntza biziberritzeko estrategiak garatzeko bidaide izatearen garapen praktikoa da.

-Munduko hiztun komunitateetako eragileak eta euskalgintzako eragileak elkarlanera aktibatzen ditu.

-Sistema partekatua da, ez asistentzialista, ez du dependentzia jarrera sortzen, ez da proiektuak ordaintzean oinarritzen.

-Sistema integratua da, hainbat jardun, eragile eta ekintza uztartzen dituelako: trukeak, formazio jarraituak, bidelaguntza jarduerak eta aholkularitza.

Bidaidetza intentsiboak garatzen ari gara Kolonbiako Nasa, Mexikoko Nahuatl, Ekuadorreko Kitxua eta Guatemalako Maya Kaqchikel herriekin eta ertainak Boliviako Aimara eta Quechua, Mexikoko Maya Yucateko, Txileko Maputxe, Kurdistango Kurdu eta Ipar Afrikako Amazigh herriekin.

Euskararen berreskuratzea liburu bilduma

ikastoletako lehen irakasleak

Garabideren Ikerketa eta Garapen arloan kokatzen da zabalkunderako materialaren produkzioa. Sorreratik lan egin dugu ez bakarrik hegoaldeko hizkuntza gutxituei begira, baita euskalgintzaren esperientzia ikertu, didaktifikatu eta hedatzearen alde ere. Euskarak bide garrantzitsua egin du berreskurapenari dagokionez azken mende erdian baina hizkuntza minorizatu bezala etengabe aritu behar du normalizaziorantz lanean eta Garabiden ez dugu ahazten barrura begirako lan hori.

Erakundetik egiten den landa lana, beraz, material didaktikoarekin elikatua eta indartua dago egiten dugun ikerketa eta produkzio lanari esker. Arlo horretan, Garabiden azken 50 urtetan euskararen berreskurapenaren alde  egin den lana sintetizatu eta sistematizatu dugu lau liburuxkatan -euskaraz, gazteleraz, frantsesez eta ingelesez-eta Aditu Tituluaren bi edizioetako ikasleen gogoetak jasotzen dituen bi dokumental ekoiztu ditugu.

 

Euskeraren Berreskurapena - Liburuak

II Hizkuntzen estandarizazioa

III Hedabideak

IV Hezkuntza

 

Euskeraren Berreskurapena - Dokumentalak

II Hizkuntzen estandarizazioa

III Hedabideak

IV Hezkuntza

Sentsibilizazio ekintzak

Proiekzioak eta hausnarketa saioak

Garabide Elkarteak, munduko hegoaldeko hizkuntza komunitateetako eragileekin lan egiteaz gain, Euskal Herriaren aktibazioa eragin nahi du. Gizarte eragileak proiektuetan integratzeaz haratago, herritar ororengana ailegatzeko ikus-entzunezkoak ekoizten ditu, beti ere sentsibilizazioa helburu. Formatu txikiko ikus-entzunezkoetan trebatu ondoren, 2015 urtean erronka berriari ekin zion: bi urtean behin dokumental bat ekoiztea, hain zuzen ere. Proiekzioak medio, tokian-tokiko hartzaileekin hizkuntza lankidetzari buruz elkarrizketan aritzeko saioak antolatzen dira. 

  • "Beltzean Mintzo" (2015) dokumentala

“Beltzean Mintzo: Amerikako jatorrizko hizkuntzen arnasaz” dokumentalaren aurkezpen ofiziala egin zen 2015 urtean eta ordutik 32 herritan izan gara. 2015eko udazkeneko bira Topagunearekin batera antolatu genuen; beraz, herrietako euskara elkarteekin elkarlanean eta eragile lokalen inplikazioa bultzatzen. Proiekzioa eta gero hausnarketa saioak gidatzen dituzte Garabideko lankideek, hausnarketa hori eragitea baita dokumentalaren azken helburua. Enpresetan eta ikastetxeetan ere, proiekzioaz baliatuz, hizkuntza galeraren eta euskararen berreskurapen esperientziaren inguruko gogoeta saioak bideratzen ditugu, adibidez Arrasateko Arizmendi Ikastolan eta Institutuan, Irizar Kooperatiban eta Fagor taldeko bi kooperatibatan eta euskara batzordean. Nabarmentzekoa da aurkezpen biran ondoko udalerriek parte hartu zutela:

Andoain

Zarautz

Tafalla

Donostia

Eskoriatza

Berriatua

Aramaio

Basauri

Azkoitia

Donostia

Bergara

Hazparne

Otxandio

Gasteiz

Arrasate

Hernani

Oiartzun

Tolosa

Aldude

Errenteria

Orio

Durango

Oñati

Ikaztegieta

Usurbil

Zalduondo

Bilbo

Elizondo

Sopela

Iruñea

Zornotza

Aretxabaleta

 2017 Garabide

Jose Arana 13, 20540 Eskoriatza, Gipuzkoa
943 250 397
garabide[arroba]garabide[puntu]eus